สรุปผลการดำเนินโครงการ คพข. แลกเปลี่ยนเรียนรู้โครงการ 5

คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ได้แต่งตั้งคณะกรรมการผู้ใช้พลังงานประจำเขต (คพข.) ชุดแรก ในพื้นที่ผู้ใช้พลังงานทั้ง 13 เขต จำนวน 143 คน เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2553  เพื่อทำหน้าที่ดำเนินการเกี่ยวกับเรื่องร้องเรียนของผู้ใช้พลังงานตามพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ.2550 ซึ่ง คพข. ในชุดแรกที่ได้รับการสรรหาเข้ามา จะมีความหลากหลายของอายุ  อาชีพ  ประสบการณ์  และความเชี่ยวชาญที่ต่างกัน  ดังนั้น เพื่อให้การปฏิบัติหน้าที่ของ คพข. ในแต่ละเขตพื้นที่มีมาตรฐานเดียวกันทั้ง 13 เขต  สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (สำนักงาน กกพ.)  จึงได้ดำเนินการจัดฝึกอบรมให้แก่ คพข. ตั้งแต่ปี 2553 อย่างต่อเนื่องในรูปแบบกิจกรรม “คพข. แลกเปลี่ยนเรียนรู้” หลักสูตรต่างๆ เพื่อเป็นการสร้างความรู้ความเข้าใจด้านพลังงาน 

          ในปีงบประมาณ 2556 ฝ่ายคุ้มครองสิทธิประโยชน์  พิจารณาเห็นว่าที่ผ่านมาได้ดำเนินการจัดอบรมให้แก่ คพข.ในรูปแบบต่างๆ ประกอบกับ คพข. ได้ปฏิบัติงานมาเป็นระยะเวลาพอสมควร ทั้งด้านงานตามหน้าที่และงานตามยุทธศาสตร์ คพข.  จึงเห็นควรให้มีการทบทวนบทบาทความรู้ความเข้าใจด้านพลังงานและกระบวนการดำเนินงานในด้านต่างๆ ของ คพข. เพื่อพัฒนาและปรับปรุงศักยภาพในการทำหน้าที่ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น  ซึ่งจะเป็นผลดีต่องานกำกับกิจการพลังงาน  ตลอดจนยังเป็นการสร้างสัมพันธภาพที่ดีในการดำเนินงานร่วมกันระหว่าง คพข. สำนักงาน กกพ.  และ กกพ. ในการคุ้มครองสิทธิประโยชน์ของผู้ใช้พลังงาน  ฝ่าย คส. จึงได้ดำเนินการจัดฝึกอบรมในโครงการ คพข.แลกเปลี่ยนเรียนรู้ 5 “สรุปบทเรียนการดำเนินงานยุทธศาสตร์ คพข.” เพื่อสรุปผลการดำเนินงานในระยะเวลาที่ผ่านมาของ คพข.   ทั้ง 13 เขต ทั่วประเทศ  โดยแบ่งตามภูมิภาคจำนวน 4 ครั้ง

          ครั้งที่ 1  (ภาคเหนือ)  ระหว่างวันที่ 6 – 8 มิถุนายน 2556 ณ โรงแรมสุโขทัยเทรเชอร์ รีสอร์ทแอนด์สปา จังหวัดสุโขทัย โดยมี คพข. เขตที่เข้าร่วมประกอบด้วย คพข. เขต  1, 2 และ 3
          ครั้งที่ 2  (ภาคใต้)  ระหว่างวันที่ 27 – 29 มิถุนายน 2556 ณ โรงแรมเรือรัษฎา  จังหวัดตรัง โดยมี คพข. เขตที่เข้าร่วมประกอบด้วย คพข. เขต 10, 11 และ 12
          ครั้งที่ 3  (ภาคอีสาน)  ระหว่างวันที่ 4 – 6 กรกฎาคม 2556  ณ  โรงแรมเซนทารา คอนเวนชั่นเซนเตอร์  จังหวัดอุดรธานี  โดยมี คพข. เขตที่เข้าร่วมประกอบด้วย คพข. เขต 4, 5 และ 6
          ครั้งที่ 4 (ภาคกลาง) ระหว่างวันที่ 25 – 27 กรกฎาคม 2556 ณ โรงแรมเรือโบราณ (คุ้มหม่อมไฉไล) จังหวัดนครปฐม  โดยมี คพข. เขตที่เข้าร่วมประกอบด้วย คพข. เขต 7, 8, 9 และ 13

          ในการอบรมแต่ละครั้งมีผู้เข้าร่วมอบรมประกอบด้วย ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่จากสำนักงาน กกพ.ส่วนกลาง เจ้าหน้าที่จากสำนักงาน กกพ. ประจำเขตต่างๆ ผู้แทนจากการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ผู้แทนจากพลังงานจังหวัด สื่อมวลชนท้องถิ่นเข้าร่วมในการอบรมแต่ละครั้งด้วย โดยมีผู้เข้าร่วมทั้งหมด 239 คน 
          ในส่วนของรูปแบบและเนื้อหาในการจัดฝึกอบรมหลักสูตรนี้ เป็นการจัดฝึกอบรมรวม 3 วัน 2 คืนให้กับ คพข. ในแต่ละภูมิภาค โดยมีกิจกรรมหลักเป็นการสัมมนาเชิงปฏิบัติการให้กับ คพข. เพื่อสรุปผลการดำเนินงานในระยะเวลาที่ผ่านมาของ คพข. ทั้ง 13 เขต ทั่วประเทศ  การดำเนินงานเกี่ยวกับเรื่องร้องเรียนของผู้ใช้พลังงานตามมาตรา 99 แห่ง พรบ. การประกอบกิจการพลังงาน  พ.ศ.2550  ซึ่งได้มีการยกปัญหาข้อร้องเรียนของผู้ใช้ไฟฟ้ามาแลกเปลี่ยนประสบการณ์ โดยมีรูปแบบและเนื้อหา ดังนี้
          1. การประยุกต์ใช้หลักธรรมาภิบาลในการขับเคลื่อนภาคประชาชน โดย ดร.อรัญ โสตถิพันธ์ เพื่อให้ทราบถึงหลักธรรมาภิบาลและการนำไปใช้ในการพัฒนางานภาคประชาชน และให้มีการสนับสนุนซึ่งกันและกันอย่างสร้างสรรค์ ก่อให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างเศรษฐกิจ สังคม การเมืองอย่างสมดุล ส่งผลให้สังคมดำรงอยู่ร่วมกันอย่างสันติ ตลอดจนมีการใช้อำนาจในการพัฒนาประเทศชาติให้เป็นไปอย่างมั่นคง ยังยืน และมีเสถียรภาพ
          2. ปีแห่งการคุ้มครองผู้บริโภคด้านพลังงาน โดยคุณพิสิษฐ์ สุนทรีรัตน์ กรรมการกำกับกิจการพลังงาน เพื่อให้ทราบถึงการกำหนดให้ปี 2556 เป็นปีแห่งการคุ้มครองผู้ใช้พลังงาน

แนวทางการดำเนินการจัดทำแผนคุ้มครองผู้บริโภคด้านพลังงาน
          - ประเด็นหลักเกณฑ์การกำหนดอัตราค่าบริการ ที่เหมาะสม เป็นธรรม และควบคุมตรวจสอบได้
          - ประเด็นด้านมาตรฐานสัญญาบริการ การบริการที่เหมาะสมเป็นธรรม สอดคล้องกับมาตรฐานการคุ้มครองผู้บริโภค
          - ประเด็นด้านมาตรฐานคุณภาพบริการ การให้บริการของผู้ประกอบการ ความโปร่งใส กับผู้ใช้พลังงาน และเป็นกลไกในการคุ้มครองสิทธิของผู้ใช้พลังงานให้ได้มาตรฐาน
          - ประเด็นมาตรฐานความปลอดภัย  ตาม พรบ.การประกอบกิจการพลังงาน 2550 กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไขการออกใบอนุญาต รวมทั้งศึกษาถึงกฎหมายว่าด้วยกรมโรงงาน กฎหมายควบคุมอาคาร กฎหมายว่าด้วยผังเมือง และกฎหมายว่าด้วยการพัฒนาและส่งเสริมพลังงาน นอกจากนี้ยังรวมถึงมาตรฐาน EIA ESA CoP IEE และ EHIA
          - ประเด็นการให้ความคุ้มครองต่อผู้ใช้พลังงานตามกระบวนการร้องเรียนผ่าน คพข. หลักเกณฑ์การยื่นร้องเรียน การรับเรื่องร้องเรียนและวิธีพิจารณาเรื่องร้องเรียนของผู้ใช้พลังงาน
          3. กรณีไฟฟ้าดับภาคใต้เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2556 โดยดร. พัลลภา เรืองรอง กรรมการกำกับกิจการพลังงาน ชี้แจ้งให้ทราบถึงข้อมูลที่แท้จริงกรณีเกิดไฟฟ้าดับใน 14 จังหวัดภาคใต้วันที่ 21 พฤษภาคม 2556 เนื่องจากเกิดฟ้าผ่า ขณะฝนตกหนัก ฟ้าคะนอง ณ ต.บ้านลาด อ.บ้านลาด จ.เพชรบุรี และกำลังการผลิตไฟฟ้าภาคใต้ไม่เพียงพอกับความต้องการใช้ไฟฟ้า ส่งผลให้ความถี่ในระบบไฟฟ้าภาคใต้ลดต่ำลง ทำให้ กฟผ. และ กฟภ. ต้องสั่งปลดโหลด ดับไฟบางพื้นที่ แต่ยังไม่เพียงพอ ทำให้โรงไฟฟ้าที่เดินเครื่องอยู่ในภาคใต้ ปลดตัวเองออกจากระบบโดยอัตโนมัติ เป็นผลให้ไฟดับภาคใต้ 14 จังหวัด
          แนวทางแก้ไขปัญหา
           - ระยะสั้น ปรับปรุงระเบียบ ข้อปฏิบัติ และวิธีการประสานงาน
           - ระยะกลาง ปรับปรุงระบบส่งไฟฟ้า ติดตั้งอุปกรณ์เสริม Smart Techและส่งเสริมพลังงานหมุนเวียน
           - ระยะยาว ก่อสร้างโรงไฟฟ้า และระบบสายส่งเพิ่มเติม
          4. สรุปบทเรียนการดำเนินงานยุทธศาสตร์ คพข. โดยประธาน คพข. ทั้ง13 เขต เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ของ คพข. ในแต่ละเขต รวมทั้งนำเสนอความคิดเห็นและข้อเสนอแนะต่อ กกพ. ได้ดำเนินการจัดเวทียุทธศาสตร์ปี 2555-2556 รวม 120 เวที
 
       ความคิดเห็นและข้อเสนอแนะ
 
           คส. ได้รวบรวมข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการคุ้มครองผู้ใช้พลังงานจาก คพข. ที่เข้ารับการฝึกอบรม  ซึ่งได้แสดงความคิดเห็นและข้อเสนอแนะในเวทีระหว่างการฝึกอบรมทั้ง 4 ครั้ง  โดยสามารถแบ่งเป็นกลุ่มหลักๆ ได้ ดังนี้
1. ด้านพลังงานทดแทน ขอให้ กกพ. มีบทบาทในการสนับสนุนพลังงานทดแทน
2. ด้านความต้องการการมีไฟฟ้าใช้ เสนอแนะแนวทางแก้ไขปัญหาการขยายเขตไฟฟ้าพื้นที่ห่างไกลซึ่งติดขัดในส่วนของพื้นที่ป่าไม่และป่าสงาน เนื่องจากมีขั้นตอนระเบียบ กฎหมายที่เกี่ยวข้องอยู่
3.ประเด็นปัญหาไฟฟ้าดับ 14 จังหวัดภาคใต้
            - กฟผ. แสดงความรับผิดชอบต่อความเสียหาย โดยให้ กกพ. กำหนดมาตรการชดเชยให้ผู้เสียหายทุกกรณี
            - กกพ. ตั้งคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงเร่งด่วนรวมถึงให้ตัวแทนผู้ใช้พลังงานเข้ามีส่วนร่วม
            - กกพ. กำหนดมาตรการบังคับให้ กฟผ. มีแผนฉุกเฉินรองรับกรณีไฟฟ้าดับ ต้องแจ้งเตือนประชาชนล่วงหน้า 2 วัน
4. ด้านปัญหาบริการของการไฟฟ้า
             - ควรมีการแจ้งเตือน เช่นแจ้งผ่าน SMS และตั้งหน่วยรับชำระให้มากขึ้น
             - ควรยืดระยะการตัดไฟฟ้า สำหรับผู้ใช้ไฟ ที่ไม่เคยผิดนัดชำระในรอบ 1 ปี
             - ควรมีผู้รับผิดชอบความเสียหายกรณีอุบัติเหตุที่เกิดจากเสาไฟฟ้าหักโค่นทับทรัพย์สินชาวบ้านเสียหาย หรือทำให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจรเป็นเหตุให้สัตว์เลี้ยงตาย
5. ด้านราคา
              - ขอให้ยกเลิกคู่มือการคำนวณราคาก๊าซ และค่าบริการส่งก๊าซ เพื่อจัดทำขึ้นใหม่
              - ขอให้ทบทวนราคารับซื้อก๊าซของ กฟผ. ที่ซื้อจาก ปตท. มาใช้ในกระบวนการผลิตไฟฟ้า
              - ขอให้ยกเลิกการเรียกเก็บค่าเอฟที ของผู้ใช้ไฟฟ้าครัวเรือน
 6. ข้อเสนอแนะต่อสำนักงาน กกพ.
              - ขอให้ กกพ. ให้ความสำคัญกับการที่ คพข. จะมีส่วนร่วมในเรื่องที่เกี่ยวกับผู้ใช้พลังงาน
              - ขอให้ กกพ. มีข้อเสนอทางนโยบายให้แยกโครงข่ายสายส่ง ออกจากกระบวนการผลิตไฟฟ้า
              - ขอให้ กกพ. ออกระเบียบว่าด้วยการผลิตไฟฟ้าต่ำกว่า 10 เมกกะวัตต์ แม้ กม. ไม่บังคับให้ทำ EIA แต่ต้องมีฉันทามติจากชุมชนจึงจะออกใบอนุญาตได้ (หากไม่มีฉันทามติจากชุมชน กกพ. ต้องไม่อนุญาตให้มีการก่อสร้างโรงไฟฟ้าต่ำกว่า 10 เมกกะวัตต์)
             - ขอให้ กกพ. มีข้อเสนอต่อคณะกรรมการพลังงานแห่งชาติในการกระจายกองทุนอนุรักษ์พลังงานในระดับจังหวัด
             - ขอให้เพิ่มสื่อโฆษณาประชาสัมพันธ์เรื่องการคุ้มครองผู้ใช้พลังงาน เพื่อให้ คพข. สามารถติดต่อกับผู้ใช้พลังงาน / ชาวบ้านได้ง่ายมากยิ่งขึ้น
             - ขอให้ กกพ. ออกมาตรการให้แต่ละจังหวัดสามารถจัดทำแผนพลังงานระดับจังหวัดได้เพื่อกระจายอำนาจให้แต่ละจังหวัดกำหนดแผนพลังงานให้เหมาะสมกับพื้นที่